Dlaczego biorę hormony tarczycy i tyję?

Dlaczego biorę hormony tarczycy i tyję?

Bardzo często pacjentki mają diagnozowaną niedoczynność przy okazji szukania przyczyn problemów związanych z brakiem oczekiwanego spadku masy ciała podczas diety redukcyjnej. Zazwyczaj do współpracy z osobami, które mają problemy zdrowotne wymagam także wyników badań tarczycy, co pomaga dobrać najlepszą możliwą dietę, ale przy okazji jesteśmy w stanie przewidzieć, jakie efekty może przynieść dieta przy pewnych zaburzeniach metabolicznych, czy nierównowadze hormonalnej. Coraz więcej osób ze zdiagnozowaną niedoczynnością przyjmuje syntetyczne hormony tarczycy, wierząc, że są remedium na te nadprogramowe kilogramy, których nie dało się zbić dietą oraz ćwiczeniami. Często wierzymy, że już sama suplementacja hormonów w przypadku zdiagnozowanej niedoczynności, czy choroby Hashimoto spowoduje spadek masy ciała. Kilogramy spadną tylko w przypadku, gdy spełnione będą następujące warunki. Przede wszystkim jeśli przyczyną braku spadku wagi był niedobór hormonów tarczycy oraz po drugie, jeśli wprowadzisz do tego odpowiednią dietę.  Nie ma co liczyć, że nie udało Ci się do tej pory zrzucić kilogramów i założyć z góry, że teraz schudnie się samo, już od samego wprowadzenia leków. Na forach można przeczytać wypowiedzi wielu osób, które schudły po wprowadzeniu samej terapii hormonalnej, nawet bez szczególnej diety i wyrzeczeń. Jednak zazwyczaj oprócz niedoczynności jest coś jeszcze o czym nie wiesz, ponieważ niedoczynność tarczycy jest najczęściej tylko objawem innych zaburzeń. Jeśli czytasz ten post, zapewne nie należysz do tej grupy szczęśliwców, a Twoja waga nie spada, pomimo przyjmowania hormonów tarczycy, a być może nawet rośnie.

Jakie zależności zachodzą pomiędzy niedoborem hormonów tarczycy i masą ciała?

Masz niedoczynność ➡️ za mało hormonów krąży we krwi ➡️ metabolizm zwalnia ➡️ tyjesz (jeśli przyjmujesz dietę normokaloryczną, a z pewnością tyjesz jeszcze łatwiej, jeśli przyjmujesz więcej kalorii niż potrzebujesz w ciągu dnia)

Masz zdrową tarczycę à ilość hormonów we krwi jest w normie à metabolizm pracuje na odpowiednim poziomie à waga pozostaje w normie (jeśli nie przyjmujesz nadmiernej ilości kalorii)

Co zrobić, by przestać tyć, a następnie schudnąć?

Trzeba uzyskać eutyreozę, czyli stan kiedy Twoje TSH oraz hormony tarczycy krążące w krwiobiegu będą w normie.

Zatem lekarz przepisują Ci hormony tarczycy, zapewne przewiduje taki skutek:

Wprowadzenie terapii euthyroxem/letroxem ➡️ wzrost poziomów hormonów krążących we krwi ➡️ przyspieszenie metabolizmu (reakcje metaboliczne zachodzą szybciej) ➡️ spalanie większej ilości energii ➡️ chudnięcie.

Z reguły tak, tak właśnie się dzieje, jeśli lek jest prawidłowo dobrany, a poza niedoborem hormonów tarczycy nie masz jeszcze innych problemów zdrowotnych, o których możesz nie wiedzieć. Postawię zatem retoryczne pytanie: Czy jest możliwe, że przybierasz na wadze po lekach, których zadaniem jest zwiększenie tempa metabolizmu?

Niestety tak!

Jak to możliwe, że nie chudniesz przyjmując hormony tarczycy i co możesz z tym zrobić?

Prawda jest taka, że w Polsce najczęściej stosowanym u pacjentów z niedoczynnością tarczycy w tym niedoczynnością tarczycy Hashimoto jest euthyrox lub letrox. Jeśli zajrzysz w skład tych leków w obydwu przypadkach składnikiem czynnym jest lewotyroksyna. Jednak, aby uzyskać efekt terapeutyczny, czyli aby przyjęty lek mógł zadziałać i przyspieszyć metabolizm, NIEAKTYWNA lewotyroksyna musi przekształcić się w aktywny hormon. Dlatego też, jeśli Twój organizm nie radzi sobie z tym procesem (czyli tzw. konwersją) przyjmowanie samej lewotyroksyny może powodować przyrost masy ciała, jednak jest kilka sposobów, jak sobie z tym poradzić.

Kilka drobiazgów o samej pracy tarczycy i co to jest ta “konwersja”?

Pamiętasz, jak działa Twoja tarczyca? Znasz zależności pomiędzy hormonami tarczycy, przysadki i podwzgórza? Jeśli przyjmujesz syntetyczne hormony, bez znajomości podstaw terapii czytaj ten post dalej.

Zapewne gdy rozpoczęłaś swoją terapię zastępczymi hormonami tarczycy Twoje TSH było wysokie, jak to klasycznie w przypadku niedoczynności bywa. Zadaniem TSH jest stymulowanie pracy tarczycy do wydzielania większej ilości hormonów FT3 I FT4, których brakuje w organizmie – tak zazwyczaj sytuacja wygląda w niedoczynności.

Pamiętaj jednak, że Twoja tarczyca w ok. 80% produkuje hormon fT4. Dlaczego jest to tak istotne i co za znaczenie, czy tarczyca produkuje Ft3 czy ft4, skoro obydwa są hormonami tarczycy? Otóż produkowany w większości przez tarczycę hormon Ft4 jest to hormon nieaktywny. Pomimo, że nie spełnia swojej funkcji, to nie pozostaje bezużyteczny, ponieważ to właśnie on w odpowiednich warunkach przekształca się w inny hormon, a mianowicie fT3, czyli trójjodotyroninę. Ten proces przekształcenia jest niezwykle ważny, ponieważ tylko w momencie gdy mamy rezerwuar krążących hormonów nieaktywnych, organizm sam może w łatwy sposób regulować i zwiększać dostępność aktywnego hormonu fT3, wtedy, gdy zachodzi taka potrzeba. Gdy konwersja, czyli przekształcenie fT4 w fT3 zachodzi poprawnie, to właśnie ten drugi hormon, wchodzi do wnętrza komórek i uruchamia geny, które m.in. regulują Twój metabolizm. Problem zaczyna się wtedy, gdy ten proces z pewnych względów nie przebiega poprawnie. To znaczy, że jeśli Twoja tarczyca produkuje fT4 i po zbadaniu poziomu we krwi hormon ten jest w normie, ALE jeśli konwersja nie zachodzi poprawnie, nadal będziesz cierpieć z powodu niedoczynności tarczycy.

A teraz pomyśl, co dzieje się w przypadku, gdy cierpisz na niedoczynność i przyjmujesz hormony tarczycy (euthyrox lub letrox)?

Jest to zupełnie analogiczny proces. Jeśli przyjmujesz euthyrox lub letrox, to miej świadomość, że wprowadzasz do organizmu nieaktywną formę TYROKSYNY, czyli nic innego, jak fT4. Dlatego też, jeśli Twój organizm nie potrafi z niej skorzystać, czyli przekształcić w aktywną formę fT3, nie pozyskasz z tej suplementacji żadnych profitów, a nawet możesz nie poczuć żadnej różnicy.  A więc jeśli konwersja nie zachodzi poprawnie, to nici z efektu w postaci przyspieszonego metabolizmu i lepszego spalania tkanki tłuszczowej. Nadal możesz mieć suchą skórę, nadwagę i zaparcia, jeśli Twoja konwersja nie zachodzi poprawnie.

Co dzieje się w organizmie, kiedy przyjmujesz hormony? Masz dwie opcje.

OPCJA 1: Syntetyczny T4 w wyniku konwersji zamienia się w fT3 i wpływa na transkrypcję genów, w tym tych regulujących metabolizm i masę ciała. Wtedy czujesz ogromną różnicę i dopiero teraz doceniasz, jak pięknie jest żyć, mając wolne hormony tarczycy w normie (a dokładnie fT3). W tym przypadku dobrze dobrana dieta redukcyjna pomoże Ci schudnąć.

OPCJA 2: Syntetyczny T4 Zamienia się w odwrotne fT3 (inaczej zwany rT3), który jest antagonistą fT3, czyli blokuje działanie właściwych hormonów tarczycy (fT3). Ten rT3 przyczepia się do tych samych receptorów, które są dedykowane aktywnym hormonom tarczycy. Jeśli fT3 nie jest w stanie przyłączyć się do receptorów na powierzchni komórek, nie odczujesz żadnego efektu, bo hormon nie zadziała inaczej niż poprzez receptor. W takim przypadku, gdy receptory są zablokowane metabolizm spowalnia, co powoduje, że nie czujesz żadnej różnicy po wprowadzeniu leczenia, a nawet możliwe, że poczujesz się gorzej.

Czy jesteś w stanie zrobić coś, by organizm wybrał tę pierwszą, właściwą drogę i poprawnie konwertował hormony? Czy da się schudnąć przyjmując hormony tarczycy?

Przede wszystkim pamiętaj o czynnikach, które wpływają na zmniejszenie aktywności konwersji (czyli przekształcania fT4 do fT4). Jeśli pomimo przyjmowania hormonów tarczycy wciąż cierpisz z powodu objawów niedoczynności zwróć uwagę na:

  • Stres
  • Dysfunkcje nadnerczy, wyczerpanie nadnerczy
  • Nieuregulowana gospodarka cukrowa
  • Insulinooporność
  • Zaburzenia hormonalne (w tym nieprawidłowa produkcja hormonów płciowych, czy hiperprolaktynemia)
  • Długotrwałe diety redukcyjne, czyli diety o ujemnym bilansie kalorycznym
  • Brak odpowiedniej ilości snu, napięcie psychiczne, życie w biegu
  • Niedobory żywieniowe jak np. selen, cynk, witamina D3 i żelazo, które są potrzebne do produkcji i konwersji hormonów tarczycy
  • Długo stosowane restrykcyjne diety, głodówki, diety eliminacyjne stosowane na własną rękę
  • Problemy jelitowe, zespół jelita drażliwego, wzdęty brzuch, zaparcia, problemy z wchłanianiem pokarmu, zniszczone kosmki jelitowe, mało wartościowa dieta
  • Stosowane antybiotyki, które wpływają na dysbiozę jelit
  • Niedobór białka w diecie, przez co organizm nie potrafi efektywnie wytwarzać hormonów tarczycy

Jak euthyrox/letrox wpływa na masę ciała?

Wystarczy rzucić okiem na jedno z wielu badań przeprowadzonych na osobach z niedoczynnością tarczycy poddanych terapii LT4 (lewotyroksyną).

W tym badaniu pacjentom podawano tylko leki T4 i leczono ich na podstawie wyniku TSH (czyli podobnie, jak ma to miejsce u wielu pacjentów).

Na początku badania pacjenci przeszli m.in. pomiary spoczynkowego wydatku energetycznego oraz ich składu ciała, a następnie sprawdzono wyniki we wszystkich grupach: w zdrowej grupie kontrolnej, w grupie poddanej supresji LT4 (czyli w przypadku, gdy TSH po podaniu odpowiedniej ilości leku wynosiło już <0,1) oraz w grupie przyjmującej LT4 do poziomu normy.

Co się okazało? Wykazano, że pacjenci przyjmujący hormon tarczycy nawet w dawkach, przy których TSH spadło <0,1 nie wykazali wzrostu metabolizmu ani zmiany masy ciała! Podstawowy wydatek energetyczny w obydwu grupach przyjmujących hormony tarczycy był niższy niż w grupie zdrowej. Skąd zatem opinia i wiara w to, że hormony tarczycy odchudzają?

Nie załamuj się, jeśli po wprowadzeniu leków na tarczycę, Twoja waga wzrosła i nie może spaść, bo to nie jedyna droga terapii.

Na co jeszcze trzeba zwrócić uwagę, jeśli nie chudniesz pomimo przyjmowania hormonów tarczycy?

            • Przede wszystkim zadbaj o czynniki, które wpływają negatywnie na konwersję (wypisane powyżej).
  • Poszukaj przyczyny swojej niedoczynności. Tutaj masz niewiele opcji. Najczęstszą przyczyną niedoczynności tarczycy jest stan zapalny wywołany chorobą Hashimoto, możesz mieć też niedoczynność pierwotną spowodowaną niedoborami żywieniowymi, problemami jelitowymi czy zbyt małą objętością tarczycy
  • jeśli masz autoimmunologiczne zapalenie tarczycy typu hashimoto zbijaj przeciwciała i monitoruj jak wygląda twoja tarczyca, wykonując regularne badanie USG. Wprowadź dietę antyzapalną, która pomoże Ci obniżyć przeciwciała, usuń nietolerowane produkty z jadłospisu, dodatki do żywności, konserwanty. Jedz to, co żyło lub rosło. Unikaj produktów, które mają wysoki indeks glikemiczny oraz zawierają dużo cukru czy węglowodanów, ze względu na towarzyszącą chorobie Hashimoto insulinooporność. Mając chorobę Hashimoto przebadaj się pod kątem insulinooporności. Jeśli nie wiesz, jak zacząć, zasięgnij skondensowanej wiedzy wraz z 4-tygodniowym jadłospisem z naszego poradnika online, który znajdziesz TUTAJ.
  • zadbaj o pracę jelit. Jakiekolwiek wzdęcia, niestrawności, dyskomfort w przewodzie pokarmowym wpływa na pogorszenie wyników leczenia. Jelita to potęga i prawdziwy skarb w przypadku problemów z przekształcaniem nieaktywnych hormonów do postaci aktywnej. To głównie w nich zachodzi aktywacja hormonów tarczycy, a więc jeśli masz problemy z jelitami, najprawdopodobniej Twoja konwersja będzie osłabiona.
  • Porozmawiaj z kompetentną osobą lub szczerze z samym sobą na temat kondycji Twoich nadnerczy. Przemęczone nadnercza są kolejną z przyczyn niedoczynności tarczycy. Stres znacznie osłabia konwersję oraz sprzyja aktywacji szlaku odpowiedzialnego za przetwarzanie fT4 do blokującego receptory komórkowe rT3! Jeśli nie masz Hashimoto, żyjesz w stresie i napięciu od lat, a Twoja tarczyca z pewnych powodów nie chce produkować odpowiedniej ilości hormonów, to bardzo możliwe że doszło do osłabienia osi podwzgórze-przysadka-tarczyca poprzez oś, która przebiega podobnym szlakiem i jest związana z pracą narządów odpowiedzialnych za nasze zachowania związane z reakcjami stresowymi czyli oś podwzgórze-przysadka-nadnercza. Jeśli przeciążasz oś nadnerczową, osłabiasz pracę swojej tarczycy. Odpowiednia dieta oraz zmiana stylu życia pomoże Ci wesprzeć przestresowane nadnercza, a tym samym poprawić pracę tarczycy i zmniejszyć ilość blokującego metabolizm rT3.
  • Wprowadź dietę, która będzie pełnowartościowa, sprawna i odżywcza! Pamiętaj, że tarczyca nie lubi niedoborów. Najważniejsze składniki dla prawidłowego funkcjonowania tarczycy to przede wszystkim białko, kwasy omega-3, witaminy ADEK, witaminy z grupy B, antyoksydanty, selen, cynk oraz żelazo.
  • Oddaj się w ręce dietetyka klinicznego. Dieta w chorobie znacznie różni się od diety odchudzającej. Jeśli współpracujesz z dietetykiem bez specjalizacji, który nie zajmuje się dietetyką kliniczną, a jadłospis kosztuje 80 zł i do tego konsultacja trwa tylko 30 minut, to nie spodziewaj się efektów. W przypadku insulinooporności, czy zaburzeń metabolicznych może być konieczna dietoterapia.
  • Jeśli od długiego czasu stosujesz dietę restrykcyjną i niskokaloryczną, to być może jedyną słuszną dla Ciebie drogą do naprawy zaburzeń metabolizmu jest reverse diet przeprowadzony pod okiem specjalisty. Wyprowadzaniem osób z niedoczynnością spowodowaną spowolnionym metabolizmem powinien zająć się doświadczony dietetyk.
  • Wykonuj pełną diagnostykę. Jeśli Twój lekarz dobiera dawkę leku na podstawie samego TSH i za każdym razem uświadamia Cię, że przyjmując taką dawkę leku MUSISZ czuć się dobrze, bo Twoje TSH jest w normie, zmień lekarza. Możesz też wykonywać badania tarczycy na własną rękę, monitorując ich poziom we krwi. Sprawdzaj regularnie ft3 i ft4. Jeśli ft4 znajduje się w dolnej granicy pomimo przyjmowania hormonów, możliwe że przyjmowana dawka jest zbyt mała lub masz problemy z wchłanianiem, czy kondycją kosmków jelitowych. Jeśli ft4 jest w normie, czy nawet górnej normie, a fT3 jest nisko – możesz mieć problemy z konwersją (stres, niedobory, jelita?). Jeśli zarówno ft3 jak i ft4 są prawidłowe, być może masa ciała rośnie z przyczyn takich, jak insulinooporność, niedobory, czy niewłaściwy bilans energetyczny.
  • Pamiętaj, że normy laboratoryjne, to nie to samo co normy funkcjonalne, dlatego mając wyniki w normie, wcale nie musisz czuć się świetnie. Wykonując badania poziomów hormonów tarczycy u osoby z niedoczynnością oczekujemy wyników mieszczących się w górnej ćwiartce normy.

Jeśli nie wiesz od czego zacząć, umów się na konsultację. Wspólnie możemy znaleźć przyczynę braku efektów, poprawić konwersję oraz pracę tarczycy i uzupełnić niedobory. Jeśli w trakcie naszej współpracy okaże się, że występuje u Ciebie problem z insulinoopornością, dostosujemy dietę pod Twoje wyniki badań, aby plan dietetyczny dał zadowalające efekty. Jeśli do tej pory Twoja masa ciała nie spadła, a próbowałeś już mnóstwa diet, to nie spadnie jeśli nadal będziesz eksperymentować na własną rękę. Pamiętaj, że żadna choroba nie bierze się z braku leku. Szukaj przyczyn i działaj przyczynowo, nie objawowo. Tylko w taki sposób masz szansę na sukces, bez tracenia czasu na działania po omacku.

 

Link do badania wspomnianego we wpisie: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26700485

Napisz Komentarz